dinsdag 23 maart 2010

Zie, voordat het te laat is

De oude Bijlmer skyline is verdwenen. Veertig jaar lang vormde de hoogbouw honingraatflats visueel samen één grote blok beton. Vanuit de trein of auto, van uit elke windrichting, de hoogbouw stak scherp af tegen de lucht.

Doorbroken
Terwijl flat na flat op rij gesloopt werden bleef de Bijlmer skyline overeind. Door de laatste flats die in de lengte richting op een rij stonden: Egeldonk, Geldershoofd, Groeneveen, Kleiburg en Hakfort.

Nu met de sloop van Egeldonk is deze lijn doorbroken; men kan weer door de Bijlmer heen kijken. Vanaf Pampus kan je de ArenA zien liggen.

Als het goed is
Een paar flats zullen blijven staan als het Bijlmer museum. Op de plek van de gesloopte flats zijn grotendeels al hele nieuwe woonwijken neergezet. Die zeker de moeite waard zijn om eens te bekijken. Als het goed is zullen ze minstens nog wel veertig jaar te zien zijn.

Maar om nog iets van het de oude flats te kunnen zien moet men nu toch wel snel zijn. Het is de moeite waard om een wandeling te maken langs wat er nog van over is.

Wachten op de sloophamer
Daalwijk wordt net zoals Echtenstein gerenoveerd en gaat een nieuwe toekomst tegemoet. Het plan om alle koppen te renoveren gaat niet door. De noordelijke delen van de koppen van Dennenrode en Develstein staan - moe gestreden en op sterven na dood - in de leegte te wachten op de sloophamer die het karwei afmaakt.

In Laag Eeftink, de nieuwbouwwijk Evergreen II, is oud en nieuw samen goed te zien. Ga eens staan op het nieuwe pleintje in de straat Ethekwini. Egeldonk steekt er hoog boven de nieuwbouw uit.

Nog steeds indrukwekkend
Laat de grootte van de flats op je inwerken. En bedenk dat dit alleen de kleinere koppen waren van de flats. Vroeger liepen ze over in de flats van de G-buurt: Geinwijk, Gerenstein en Geldershoofd. Alleen de laatste twee zijn er nog. De massaliteit van de honingraad flats, flink uitgedund, is nog steeds indrukwekkend.

Sta er eens bij stil hoeveel woningen er in zo’n flat waren. Fantaseer eens over de vele verhalen die schuil gaan achter elke deur en in elke kamer. In elke woning hebben hele mensenlevens zich afgespeeld. Gehuild, gelachen, geboren en gestorven.

Kleurrijk geheel
Eén ding hebben alle flats met elkaar gemeen. Zodra de balkon balustrades en de gevels zijn weggehaald. Dan vormen de lijnen van de de woon- en slaapkamers een kleurrijk geheel. Bijna elke muur heeft een andere kleur behang of verf. Het schouwspel is op zijn mooist als het zonlicht er van de oostzijde door de woningen heen valt.

Nu de sloopflats helemaal onbewoond zijn, tonen ze nog steeds tekenen van leven. Overdag, tijdens kantooruren, zijn het de slopers. ‘s Avonds en in het weekend handelaren in oud ijzer en koper die de woningen afstruinen. Oude buizen uit de badkamer. Koper uit de telefoon en elektriciteitskabels. En zo nu en dan zie je een junkie die er een slaapplek heeft gevonden.

Verborgen schatten
De sloopflats zijn ook een zeer bruikbaar canvas voor graffiti artiesten. Om te oefenen, wat dan ook duidelijk te zien is. Of om een meesterwerk neer te zetten. Er zijn genoeg muren. Dit keer zal al het schilderwerk niet worden overgeschilderd of worden weggepoetst. Het zal met muur en al worden verwijderd.

Er is heel wat mooi werk te zien. Niet alles is duidelijk zichtbaar van achter de omheining. Voor de verborgen schatten moet men over het hek klimmen en het verboden terrein opgaan. Voor de niet zo stoute mensen onder ons is er ook genoeg te zien vanaf de openbare weg.

Droomwereld binnen stappen
Bekijk eens de kleine graffiti op de west zijde, onderaan de trap, van Egeldonk. Twee letters zijn er gebruikt. Een M en een T. Gevormd door strak getrokken zwart-witte lijnen. De kleurrijke invulling vol nuances geeft het werk een onverwachte diepte. Alsof je de afgebeelde droomwereld binnen kan stappen.

Wandel of fiets eens langs de Bijlmer sloopflats. Neem de tijd om ze goed te bekijken want voordat je het weet zijn ze weg. Voorgoed.



Auke VanderHoek

Geen opmerkingen: