maandag 9 maart 2009

Boekenborrel: Patrick Neate - Where You’re At

'Where You’re At: Notes from the frontline of a Hip Hop planet’, is een boek van de Brit Patrick Neate uit 2003. Hij leende de titel van Rakim’s beroemde lyric: “It ain’t where you’re from, it’s where you’re at”. In het (Engelstalige) boek gaat de schrijver op onderzoek uit om beter te leren begrijpen waarom Hip Hop zo wereldwijd aansloeg’.

Daarmee gaat hij eigenlijk opzoek naar de essentie van Hip Hop. In een jaar tijd reisde hij de wereld rond: hij begon in New York, waar hem verteld werd dat de de New Yorkse underground music scene haar meeste geld verdiend in Japan. Dus op naar Tokyo, via Rome naar Johannesburg en Cape Town om te eindigen in Rio de Janeiro.

Context

Patrick Neate gaat diep in op de culturele en historische context van de scene’s die hij aandoet. Om vervolgens tot dezelfde conclusie te komen als de later gemaakte graffiti documentaire Bomb-It! De laatste doet echter breder verslag van de wereldwijde ontwikkeling en geeft daarmee een beter beeld van Hip Hop.
Ondanks dat de documentaire zich beperkt tot het element graffiti en het boek zich alleen bezig houdt met de muzikale kant.

Als je nu al geen zin meer hebt om verder te lezen kun je beter Bomb-It! gaan zien wat wel een echte aanrader is. Het boek raad ik dan ook alleen aan als je van lezen houdt en nieuwsgierig bent. De materie op zich is overigens interessant genoeg. En je komt te weten waarom Dead Prez een flater sloegen in Zuid-Afrika met de cover van hun 'Let’s Get Free' album.

Materie verrijkt

De eerste zin van het eerste hoofdstuk liet mij dubbel liggen van het lachen, ik zag het helemaal voor me: “So I’m in New York without a plan. This could be a mistake.” Dat beloofde dus veel goeds! Maar wat was ik blij dat ik het boek uit had, ik heb me moeten aanzetten om door te lezen. Ik kon mijn aandacht er met moeite bijhouden. De schrijver wist me dus niet beet te pakken. Nu een week nadat ik het uit heb, zit ik toch weer na te denken over wat Patrick Neate allemaal vertelde. De materie heeft me wel degelijk verrijkt.

In het boek staat een vraag centraal waar hij vijftien jaar mee heeft rondgelopen: ‘How far can you get from the ghetto? (Hoe ver kun je van de ghetto vandaan komen?)’. Op de veertiende verjaardagsfeestje van een rijk vriendje, ‘Posh Joss’ en pa’s Jag staat voor het huis, hoort hij voor het eerst Hip Hop muziek. Het jaartal was 1985 en nummer was ‘World Class’, van de World Class Wrecking Crew. Hoe veel verder? Veel verder dan zestien km voorbij Chippenham, Gloucestershire, UK vandaan, lijkt de schrijver in eerste instantie niet mogelijk.

Verschil tussen Coca-Cola en Hip Hop

Vijftien jaar later is Hip Hop een wereldwijde muziek cultuur. Van de Bronx naar elke uithoek in de wereld als een flesje Coca-Cola uit Atlanta. Waar de Cola altijd volgens hetzelfde recept wordt gemaakt en eigendom was, is en blijft van dezelfde old boys in de USA, is dat met Hip Hop anders. Het is de eerste muziekstroming die zo wijdverspreid globaliseerde en vervolgens weer helemaal plaatselijk eigen werd gemaakt met een duidelijke lokaal kleur.

Overal en in elke scene was er de eerste generatie die opgroeide met het absorberen van de Amerikaanse Hip Hop en een plek voor haar zelf begon op te eisen. In Nederland waren dat o.a. 24K, D.A.M.N. en de artiesten van de Dutch Legend Tour bijvoorbeeld. Daarna volgde er een generatie die het ging vertalen naar de eigen spreektaal en/of culturele context. Zoals Osdorp Posse, Extince, Spookrijders en Postmen.

Of zoals in Zuid-Afrika (blz.123):
“It was Ready D who said that if we we’re going to take back Hip Hop, let’s do a whole album in the way we speak… …To hell with English emceeing! So all our lyrics are in our own Cape slang.”

Om vervolgens nu een hele generatie te hebben die is opgegroeid met Hip Hop van eigen bodem. Een hele generatie die naar muziek van artiesten als Opgezwolle, Winne, M.O. & Brakko en Tim Beumers luistert maar nog steeds dezelfde cola drinkt; dat overal ter wereld wel hetzelfde is gebleven. Wat hebben deze lokale artiesten globaal allemaal met elkaar gemeen? Dat is een vraag die beantwoord wordt in het boek.

Globaal lokaal

De term ‘glocal’ komt in het boek dan ook naar voren als een samentrekking van de termen ‘global’ en ‘local’. En wordt omschreven als een zeer sterke karakter eigenschap van de Hip Hop cultuur. Praktisch uitgelegd: een M.O. & Brakko, bijvoorbeeld, rappen in het Nederlands en voor een beperkte markt met gevoelens die zij als geen ander beter weten te verwoorden. Dat is M.O. & Brakko’s lokale kracht. En tegelijkertijd zijn ze uitwisselbaar met hun broeders en zusters in Parijs, Kaapstad en Rio de Janeiro: de essentie is het zelfde.

Eén van de conclusies in het boek is dat ‘vervreemding’ de grote gemene deler is. Vervreemding als in ‘onderscheiden’ van de massa c.q. dominerende cultuur. Met opzet onderscheiden in de betekenis van afzetten tegen de massa zoals in Japan. En onderscheiden door het buiten gesloten worden door de dominerende cultuur zoals in Zuid-Afrika. Patrick Neate (blz 159): “Hip Hop is and will continue to be a global gladiator for expression for the unexpressed, representation for the unrepresented and value for the unvalued; as simple as that.”

Talking all that Jazz

Een vaak over het hoofd gezien probleem bij het schrijven van een boek zoals ‘Where you’re at’, wordt ook door Patrick Neate genoemd als hij in Cape Town is (blz.152): “I feel like we’re rhyming, Shaheem and me, like we’re on exactly the same wavelength. But then he smiles and starts to shake his head. “Trouble is, what you’re saying is academic. You know how sceptical people are about academics?…”

“…It doesn’t matter wether I agree with you or not. Because people are mad suspicious. White people come and take photographes and bring their friends and whatever. They take their pics, write some shit up, publish books and get permission to go all over the world talking about it.”

“But the cats who actually do the Jazz? They’re on the street fucking dying of TB! That’s what I’, expplaining to you.” Patrick Neate eindigt in het boek in het na woord met de gedachten: “…I’m wondering who will read it and more to the point, wether they will care?”

Auke


Boek:

‘Where You’re At’, Patrick Neate. ISBN 0-7475-6383-7
Bloomsbury Publishing, 2003.

Links voor meer informatie:
Patrick Neate
Bloomsburry Publishing
Bomb It!

1 opmerking:

jeff zei

auke,wat meer rond het begrip glocal.

http://d396752.u88.clusternet.nl/page.php?node_id=127&l=nl

Was vroeg op en heb eindelijk wat meer kunnen lezen.

Jeff