dinsdag 2 december 2008

Gewoon in die UFO stappen


July 2008, Kruitberg. “Ik doe alles wat de Kunstacademie verboden heeft. Volgens hen moet een lijn in één keer gezet worden anders is het geen kunst.” Met die redenering wordt Piet Mondriaan stijlloos uit de canon van de Moderne kunst geveegd. “Mag je nadenken over je lijn? Moet alles in één keer goed? Eigenlijk ben ik geen schilder, niet hoe het volgens hen zou moeten zijn.” Ondertussen heeft ze onopvallend wereldfaam verzameld. “Graffiti Woman celebrates the rise of female graffiti and street artists, showcasing the work of over 125 women, from those at the top of the game, such as New York’s Lady Pink and Amsterdam’s Mickey, to a galaxy of rising stars.”, aldus een omschrijving van een boek.

Rood dekt dus nooit op blauw

Vanuit haar atelier, 1 hoog in het gerenoveerde Kruitberg waar vroeger de Binnenstraat liep, heeft Mickey een mooi uitzicht over het marktpein. Hoog erboven rijdt de metro naar Gaasperplas. Aan de overkant van het plein siert een kleurige Mickey piece de tennismuur in de drukbezochte speeltuin. Op de atletiekbaan wordt getraind op ambitieus niveau. Aan de zuidkant van het plein steekt de Haibah Moskee in al haar glorie af tegen het beton van het metrostation Kraaiennest en de betonnen parkeergarage van de flat Kempering. In het atelier zijn de omroepberichten van het metrostation te verstaan. De ‘ping’ zorgt even voor verwarring. Zoekend naar welk apparaat het geluid maakte….

Binnen zet Mickey geconcentreerd voor de vierde keer een rode lijn op haar canvas. “Rood dekt dus nooit op blauw.” Ze werkt met Acryl, op waterbasis, dat niet in één keer dekkend is. Ze ervaart het als een zeer arbeidsintensieve techniek. “Ik moet elke lijn wel vier keer zetten.” Waarom niet met olieverf? “Dat durf ik niet zo. Ik en terpentine (de verdunner voor olieverf) gaan niet zo goed samen.”

Waarom ik nu nog schilder?

Als jonge tiener begon ze met graffiti. Een wereld in ontwikkeling vol met avontuur en rebellie. “Waarom ik nu nog schilder?” Kan men het beste beantwoorden met een vraag: waarom zou men stoppen met iets wat men leuk vindt om te doen? “Ik was niet anders gewend om dingen te maken. En wat ik nu probeer te vinden… Mijn eigen stijl verder te ontwikkelen. Om nieuwe grenzen op te zoeken. En deze weer te verleggen. Ik ben met grafitti begonnen…”

Grafitti in een notendop: met spuitbus zet de artiest zijn of haar naam op een muur. Met orginaliteit, kwaliteit, locatie en/of kwantiteit probeert men dan naam te maken. Letters zijn de basis objecten waarmee de kunstenaar zijn boodschap verwoordt. “Het begrenst mij ook weer in mijn mogelijkheden. Ik durf heel moeilijk van grafitti af te stappen. Voor mij is grafitti veilig… omdat het is wat ik ben, wie ik ben.”

Dat dan de stijl voor zich spreekt

“De grens die ik nu aan het verleggen ben is om een eigen beeldtaal te ontwikkelen die van mij is. Als ik een piece zet is het nogal duidelijk dat het van mij is. Er staat heel groot mijn naam. Nu probeer ik de letters zodanig van vorm te veranderen dat het geen letters meer zijn. Vervormen, spiegelen, fill-in, achtergrond, vorm en restvorm. Zodat het 2d objecten worden. En dat dan de stijl voor zich spreekt: Mickey!”

Vier vormen die deze overgang van Mickey tekenen zijn Het Oog, UFO’s, Robots en Onderbroekenmannetjes. “Het gebruik van Het Oog in mijn pieces was de eerste aanzet om het veilige los te laten. Eerst was het oog een eye-catcher. Nu staat het geheel los van al het andere. Alleen oog voor het oog… zo gezegd. Het is een verbeelding van, niet hoe ik het zie, maar hoe ik naar de wereld kijk. In Kopenhagen heb ik in een van mijn beste graffiti weken mezelf in een UFO geschilderd. Zit ik in mijn eigen space, kon ik afstand nemen van mijn eigen wereld. Van een afstand kijken hoe het allemaal gaat. Ik kon gewoon in die UFO stappen.”

“Zo ben ik in staat het oude los te laten en verder te gaan naar het onbekende: het worden van een volwassen vrouw. Het krijgen van kinderen. Je ziet ook dat de UFO’s heel kinderlijk zijn geworden en geen serieus onderwerp meer zijn in mijn pieces. Ik gebruik ze nu voor mijn kinderkleren die ik maak. Met de UFO heb ik me kunnen losmaken van de graffiti stijl en de regels waar ik aan gebonden was. Daardoor durfde ik eindelijk andere dingen te doen. Zoals alleen oogballen, robots en onderbroekenmannetjes.”

Dus wie ziet ze wel?

Onderbroekenmannetjes is een zelfopgelegd project. “Het moest iets zijn wat totaal uniek was. Ik moest een pop maken. En die gaf ik ondeugende oogjes. Ondeugende mannetjes hebben vaak iets over het hoofd. Een bivak muts was te groot. Ik kwam uit bij onderbroeken. Komt ook weer door Japanse mannen die meisjesonderbroeken uit de automaat trekken om eraan te ruiken. Nu ben ik bezig met het schilderen van mijn onderbroekpoppetjes en hun familie in de Bijlmer sloopflats. Een plek waar eigenlijk niemand ze ziet. Dus wie ziet ze wel? Dat is dan niet te zien.”

Moet alles in één keer goed?

“ Ja en waar staan die robots voor…”, een lange stilte volgt. “Ik denk… en daaruit komt het dan ook voort. Het staat voor de technolisering van de maatschappij. Alles draait nu om het verzamelen van informatie. Het zijn de robots uit Japan van midden vorige eeuw. Wat de Japanners al heel erg zagen was dat de technologie het menselijke gaat overheersen. Het werd toen nog heel figuratief voorgesteld, speelser dan wat ze er toen mee bedoelden. Inmiddels is het geworden tot iets heel serieus. Levensbedreigend. Computers vervangen mensen. Mensen worden in de gaten gehouden…. de OV-Chippas, wie weet er allemaal waar ik geweest ben? Camera’s die automatisch verdachte handelingen opmerken: inzoomen zodra er iemand stil staat waar iedereen geacht wordt om door te lopen? Mag je nadenken over je lijn? Moet alles in één keer goed? Wat is verdacht en volgens wie? Ik hou van mijn robots die ik maak. Maar ze staan voor… al die toestanden. Ik haat de info-society. Het schilderen van happy robots is voor mij een escapisme. Omdat de informatiemaatschappij mij heel erg bezig houdt. Waar gaat het naartoe? Ik draai daar helemaal van door.”

AQ/Auke

Geen opmerkingen: